‘Tien voor elf’; uniek boek in de maak over bijna val Speeltoren

‘Tien voor elf’; uniek boek in de maak over bijna val Speeltoren

Toen Marianne Jonkman-Klok het enorme fotoarchief van Barton van Flymen doorspitte, met als doel het digitaliseren van zijn werk, stuitte ze op een unieke serie foto’s van Edam. Genomen in mei 1972 de maand dat het symbool van Edam - de Speeltoren - op omvallen stond. Bij Van Flymen, die sinds enkele jaren in Edam woont, was het allemaal weggezakt maar de 200 foto’s brachten de herinneringen langzaamaan weer terug. De vondst leidt in 2022 tot een boek over de bijna-val van de Speeltoren. Precies vijftig jaar na dato.

Barton van Flymen was in 1972 een jonge fotograaf die werkte voor onder meer Het Parool. Die stuurde hem naar Edam om een foto te maken van het Edamse drama. De Speeltoren was gaan draaien en hellen nadat het vroegere kerkgebouw was gesloopt. De omliggende woningen moesten door bewoners worden verlaten. De toren kon elke moment instorten.

Enorme betrokkenheid
Het viel de in Amsterdam woonachtige fotograaf toen al op hoe begaan de Edammers waren met hun toren. En als je de foto’s ziet (Barton wist zelfs nog even tegen alle voorschriften in de toren te beklimmen, red.) vallen de bezorgde blikken van de honderden toeschouwers en hulpverleners op. “Het ging om echte betrokkenheid en emotie, je ziet geen moment sensatie.”

Mooie reportage
Van Flymen besloot na het inleveren van de nieuwsfoto, direct terug te gaan en verbleef een paar dagen in Edam en maakte een mooie reportage van bewonersbijeenkomsten in de Harmonie, de reddingswerkzaamheden, de toegestroomde bevolking en een komen en gaan van experts en bestuurders die naar oplossingen zochten om de toren overeind te houden. Dat laatste lukte met veel technisch vernuft!
Veel researchwerk
Marianne Jonkman-Klok, zelf een verdienstelijk fotografe, wist 85% van de gefotografeerde mensen te herleiden en heeft zo’n veertig betrokkenen uit die tijd gesproken. Met hen heeft ze de laatste maanden interviews gehouden en gesprekken gevoerd, waaronder verschillende ingenieurs die de toren bijna 50 jaar terug hebben gered. “Marianne is een echte onderzoeker!”, vertelt Barton, die naast haar ouders woont, waardoor het contact gelegd werd.

Mooie verhalen
Ze tekende mooie verhalen op, klein en groot. “Ik sprak bijvoorbeeld Marina en Klaas Leek, die nog altijd naast de Speeltoren wonen. Zij waren net aan het verhuizen en konden hun woning niet in.”
Veel Edammers blijken van die periode plakboeken te hebben bijgehouden, valt haar op. En ook duiken er films op. Er kwam zelfs een Italiaanse delegatie uit Pisa naar Edam, om te kijken hoe de toren verankerd was. En in het Damhotel, waar diverse bewoners tijdelijk een slaapplek hadden gevonden, was het een dolle boel, een manier om de stress weg te spoelen.

Documentaire
In mei 2022 wordt het boek gepresenteerd en zal er een expositie worden gehouden in het Edams Museum. Ook wordt er door twee lokale bewoners een documentaire gemaakt. In mei 2020 wordt het boek gepresenteerd en zal er een expositie worden gehouden in het Edams Museum. Regisseur Foeke de Koe en cameraman Bruce Amende werken samen aan een documentaire, welke als bijlage zal worden toegevoegd aan het boek. Het hele project (het boek, de expositie en de documentaire) wordt door inwoners van Edam gemaakt.

Sponsors gezocht
Voor het enorme project worden nog sponsors gezocht. “Wie wil helpen kan ons contacten via marietje@quicknet.nl” Ook is er een facebookpagina aangemaakt ‘Tien voor elf’ geheten. En vind je informatie op www.tienvoorelf.nl, de titel van het toekomstige boek.
Het boek zal bestaan uit een ruime selectie van foto’s, zowel zwart-wit als in kleur. Omkleed met verhalen en anekdotes van bewoners, gemeentelijke medewerkers, politie, brandweer en technici. Barton van Flymen heeft een aantal betrokkenen van toen opnieuw vastgelegd. De vormgeving is in handen van Peke Kuiken.

kaderbericht

Over Barton van Flymen
De fotograaf die onder meer werkte voor Het Parool, de Volkskrant, Nieuwe Revu  en verschillende ontwerpbureaus bracht verschillende fotoboeken uit. Ook viel hij in de prijzen bij de jaarlijkse uitreiking van de Zilveren Camera.

Hij heeft enorm veel sportfoto’s gemaakt. Zestien jaar lang volgde hij de Tour de France en vanaf eind jaren zestig bracht hij de successen van Ajax en Johan Cruijff uitgebreid in beeld. Samen met Marianne Jonkman-Klok werkt hij verder aan een boek over zijn oeuvre vanaf de jaren ’60 tot 2000.

 




BASE-it Computers De Boer Accountants Harmonie Kapper Sjoerd Lux Photograpy Cor Kes Ronald Schot Smits Web Stadskrant adverteren Uitgeverij De Stad Hotel Restaurant De Fortuna schoonmaak & opruimbedrijf HARRIE
Facebook