Serene bijeenkomst Levenslicht


Serene bijeenkomst Levenslicht


Tientallen mensen met verschillende achtergronden herdachten woensdagavond op de Kaasmarkt in een plechtige stilte de 23 in de Tweede Wereldoorlog weggevoerde Joodse Edammers. Ze stonden in een kring rondom het lichtobject Levenslicht. De tientallen stenen van het object lichten op en doven zachtjes; alsof ze leven. Geen bloemen, maar stenen worden op Joodse begraafplaatsen gelegd ter herinnering aan de overledene. Deze traditie vormde het uitgangspunt van kunstenaar Daan Roosegaarde bij het ontwerp.

Burgemeester Lieke Sievers opende de bijeenkomst: “De lijdensweg van de Joden kan alleen ten volle worden begrepen door hen die zijn gegaan; vandaar dat hij een onoverkomelijk gevoel van eenzaamheid achterlaat. Maar hij gaat allen, allen aan. Dit zei auteur Abel Herzberg in het kader van bezinning over de Holocaust. Heel Nederland en wij nu hier op de Kaasmarkt en vanaf zondag bij het lichtobject in Oosthuizen en vanaf woensdag in Volendam, staan deze week daarbij extra stil. Fijn dat u er bent.”

Medemenselijkheid
“Vanmiddag was ik bij de Nooit Meer Auschwitz Lezing in het Tropenmuseum. Daar sprak Joachim Gauck. Voormalig president van de Bondsrepubliek Duitsland. Hij spreekt altijd over strijdbaar of actief burgerschap. Hij geeft er mee aan dat we altijd een keuze hebben tussen goed en kwaad, tussen slechter en beter. In zijn lezing gaf ie aan dat de verschrikkingen van de concentratiekampen – hoewel duizendmaal beschreven – nooit echt worden bevat. Desondanks is zwijgen geen optie. Het is en blijft onze taak om te spreken over wat er is gebeurd en te waarschuwen voor wat gebeuren kan. De stenen ‘ademen’ in het licht: een symbool aan hen die zijn gegaan. En in mijn ogen eveneens een oproep aan ons die nu zijn, en een belofte aan hen die nog komen, tot dat wat Licht brengt: betrokken medemenselijkheid.”

Het verhaal van de 23 Edammers
Mick Nolte uitte namens Stichting Joods Verleden Edam zijn dankbaarheid over de aanwezigheid van zoveel mensen. Hij gaf aan dat iedereen met de oorlog te maken heeft door herinneringen, verhalen of juist door het zwijgen in de familie. Omdat je Joods was, een kind van ouders die kozen voor de NSB of door ‘heldhaftige’ verhalen in de familie. Mick: “Het aantal van 102.000 vermoorde Joden en 2.000 Sinti of Roma is niet te bevatten. Wel het verhaal van de 23 Joodse Edammers die ergens in Oost-Europa een afschuwelijke dood vonden. Ik deel het filmische beeld van het gezin Brandon – vader, moeder en vijf kinderen - dat vanuit de Grote Kerkstraat 10 door de Batumburgerstraat liep onder begeleiding van mannen in lange leren jassen en geweren. We zien het voor ons en huiveren. Nu wetende wat hen te wachten stond. Zo krijgt het onvoorstelbare een gezicht.”

Levend houden
“Ik vertegenwoordig Stichting Joods Verleden Edam. Wij willen het verhaal van de 23 vermoorde Joodse Edammers levend houden. Op het Oorgat staat het beeld ‘de Tochtgenoten. Rachel beweent haar kinderen’. 

Dit herdenkingsbeeld symboliseert het enorme leed dat hen is aangedaan. Op 4 mei staan we jaarlijks hierbij stil. Maar de stichting wil ook de geschiedenis van de levendige Joodse gemeenschap die Edam eens rijk was duidelijker zichtbaar maken. Gedurende een eeuw hebben in Edam Joden in vrede geleefd in tussen de andere, christelijke bewoners. Op de Joodse begraafplaats, recht tegenover het monument, zijn zij begraven: 223 mannen, vrouwen en kinderen. Nog slechts 14 zerken getuigen hiervan.
Op twee zijden van het Oorgat worden zo twee verschillende verhalen verteld hoe we kunnen omgaan met de mensen die een andere achtergrond hebben dan die van onszelf. Een thema dat ook in deze tijd erg actueel is.”

Na de korte plechtigheid warmde een deel van de aanwezigen zich op in de Vermaning. Hier sprak plaatsgenoot Cor Guit kort over zijn herinneringen als klein jongetje, woonachtig in de Batumburgerstraat, waar hij de familie Brandon, vader en moeder (allebei dertigers) met vijf kinderen en enkele rieten koffertjes, voorbij zag lopen richting de Kaasmarkt. Hier wachtte een voertuig met draaiende motor. Niemand van dit gezin overleefde de concentratiekampen waar ook zij naar toe werden gevoerd. 




BASE-it Computers De Boer Accountants Harmonie Kapper Sjoerd Lux Photograpy Cor Kes Ronald Schot Smits Web Stadskrant adverteren Uitgeverij De Stad Hotel Restaurant De Fortuna schoonmaak & opruimbedrijf HARRIE
Facebook