“Isolatie is hier ongekend populair”

Duurzaamheid in Polen

Een kijkje over de grens levert al snel een indruk op over hoe men in een bepaald land vorm geeft aan het begrip ‘duurzaamheid’. Rondkijkend in Polen zie je al snel dat het land een geheel eigen invulling geeft aan dat begrip.

Polen is zeven keer groter dan Nederland en er leven ongeveer twee keer zo veel mensen. Er is dan ook letterlijk en figuurlijk veel ruimte. Door de eeuwen heen is men zuinig geweest op de natuur.  Een derde van de oppervlakte bestaat uit bos, er zijn heel veel schone meren en de rivieren kennen uitgestrekte uiterwaarden. Wie van pastorale landschappen houdt, kan in Polen zijn hart ophalen. Wij wonen aan een klein meer. De eerste honderd meter vanaf de oever mag niet worden bebouwd en het is ook niet toegestaan om de brede rietkraag om het meer te beschadigen.

Beschermd
Omdat de omgeving deel uitmaakt van een natuurlandschap, een van de vele hier, mag er niet hoog worden gebouwd. Al dat soort maatregelen dragen er toe bij dat de bestaande natuur alle kansen krijgt. We hebben last van mollen, maar er is niemand te vinden die ze kan bejagen. De mol is een beschermd dier. Vooral in deze periode krijgen we ’s nachts dassen op bezoek die op jacht naar eetbare bodemdiertjes stukken van ons landje omploegen. Ook beschermd.

Energiebronnen
Polen heeft geen eigen energiebronnen. Op een aantal plaatsen wordt bruinkool geëxploiteerd ten behoeve van energiecentrales en men is voorzichtig begonnen met schaliegas waarvan er hier veel is. Daar bestaat echter ook veel weerstand tegen. Van alternatieve energiebronnen is nog nauwelijks sprake. Er zijn niet veel windmolens en zonne-energie wordt nog te duur gevonden. 

Populair
Van onze stroomleverancier kregen we onlangs een aanbod om met subsidie zonnepanelen te plaatsen. Stroom is hier nog relatief goedkoop en zelfs met subsidie zijn zonnepanelen niet echt interessant. Zodra de lonen hier wat gaan aantrekken - je huurt hier een vakman voor 5 euro per uur - zal dat wel gaan veranderen. Isolatie is wel ongekend populair. Huizen worden aan de buitenkant voorzien van dikke schuimplaten die later met cement worden afgewerkt. Dat levert ook behoorlijk wat werkgelegenheid op.

Vervuiling
De grote slag op het terrein van duurzaamheid heeft Polen al wat jaren geleden gemaakt. Mede dankzij forse subsidie van Europa is de industrie, die uit de periode van het communisme stamt, gemoderniseerd. De uitstoot van rookgassen en andere vervuiling waar vooral de streek rond Katowice berucht om was, is aangepakt en beantwoordt aan alle Europese normen.

Volkstuinen
Huishoudens kennen nog veel ‘ouderwetse’ duurzaamheid. Er wordt veel geweckt, volkstuinen zijn populair en men trekt vaak de bossen in om bessen en paddenstoelen te oogsten. In Nederland is het verboden, hier is het een populaire tijdsbesteding. De gemiddelde Pool kent beslist vijf mogelijkheden om vlierbessen te benutten en een daarvan is vlierbessenwijn.

Kleinschaligheid
In Polen is men ook trots op zijn landbouw. Regelmatig wordt ons uitgelegd dat er weinig kunstmest en bestrijdingsmiddelen worden gebruikt waardoor er meer natuurlijk evenwicht is. Ik vermoed dat dit mede wordt veroorzaakt door de kleinschaligheid van de akkerbouw en de diversiteit van verbouwde producten. Bos en akkerbouw, er is weinig weiland, wisselen elkaar af en kennen een grote natuurrijkdom. Hier rij je niet kilometers door weiland, graanakkers of velden met zonnebloemen zoals in Frankrijk. Het is er allemaal wel, maar kleinschalig en dat levert plezierige landschappen op.

Inhaalslag zonnepanelen
Mijn verwachting is dat men in Polen verder in de richting van West-Europa zal groeien, maar zijn eigen cultuurlandschappen zal willen behouden. In Polen is het gemiddeld warmer en zonniger dan in Nederland. Ik verwacht daarom op den duur een inhaalslag met zonnepanelen.
Peter Louter, woonachtig in Volendam en Polen
 




BASE-it Computers De Boer Accountants Harmonie Kapper Sjoerd Lux Photograpy Cor Kes Ronald Schot Smits Web Stadskrant adverteren Uitgeverij De Stad Hotel Restaurant De Fortuna schoonmaak & opruimbedrijf HARRIE
Facebook