“Er moet gewoon een plan komen voor tenminste 10 jaar”

“Er moet gewoon een plan komen voor tenminste 10 jaar”

Onze boze boeren

Het najaar van 2019 stond in het teken van de boeren, boeren die boos zijn en protesteren. Vanwege stikstof, maar eigenlijk gaat het om veel meer. De Nederlandse boer voelt zich te kort gedaan, er was een druppel en de emmer is overgelopen. Daarom gingen ze afgelopen woensdag ondanks politieke toezeggingen toch weer de weg op. In onze gemeenten wonen veel boeren die ook boos zijn.

Vanuit de Zeevang is een groep jonge boeren die meedoet aan de acties. Een van hen is Eldert de Boer (21) samen met zijn vader, broer, neef en tante heeft hij drie bedrijven in Warder. In 2017 hebben ze een grote nieuwe stal gebouwd, net boven Edam. “Het voelt heel sterk om samen te protesteren. Iedereen komt voor elkaar op.”
Zijn broer en compagnon Wimco de Boer (28) vult aan: “Samen sta je sterk.”

‘Hou het vriendelijk’
Ook meteen een misverstand uit de wereld helpen, het zijn geen stakingen, maar protesten. Michiel Out (25) een melkveehouder uit de Purmer: “Een boer kan nooit staken, het werk gaat altijd door. Iemand blijft op het bedrijf en iemand gaat de weg op. Het is wel een hele belevenis. De meesten reageren positief, staan te juichen en zwaaien. Natuurlijk zie je ook wel mensen balen als ze moeten wachten. Toch overheerst het gevoel van steun vanuit de burger.” Jim de Boer (21) heeft samen met zijn vader en zijn oom in Warder 280 melkkoeien: “Het is goed dat de burger achter ons staat. Wij zijn ook van mening dat dat zo moet blijven. De acties moeten positief blijven. Ik was ook tegenstander van het idee om distributiecentra te blokkeren. De boeren-brunch met regionale producten in Amsterdam vorige week, vind ik veel sterker. Dan laat je zien waarom je als boer belangrijk bent.”

Grote onduidelijkheid
Bart Kistemaker (27), een adviseur op het gebied van voeding, wet- en regelgeving en hulp voor zijn neven waar onder Wimco en Eldert de Boer is woonachtig in Warder. Hij schetst het probleem van de grote onduidelijkheid in de sector. “Het begon in 2015. Toen werd het melkquotum afgeschaft en mochten boeren meer melk produceren. Het melkquotum was nog niet afgeschaft of er was sprake van een fosfaatplafond waar in 2018 fosfaatrechten voor zijn ingevoerd. Toen kwam daar stikstof dit jaar nog bij en ik denk dat CO2 er ook nog aankomt. Terwijl wij als agrarische sector de enige sector zijn die stikstof en CO2 opneemt en weer zuurstof uitstoot met onze gewassen. Het is gewoon heel lastig dat het niet duidelijk is wat de toekomst gaat bieden. Dezelfde onvrede zie je bij de zorg, de bouw en het onderwijs. Eigenlijk de belangrijkste pijlers van een samenleving. Daarom staan mensen achter de boeren, ze begrijpen het.”

Stal voor de toekomst
De laatste jaren zijn er met het oog op dierenwelzijn regels gekomen voor nieuwe stallen waar boeren graag aan willen voldoen. Een stal voor de toekomst is die van de familie van Eldert de Boer: “Boeren worden megastallen verweten, maar dat doen we in de eerste plaats voor de dieren, dat ze meer ruimte hebben. Onze stal is veel groter, maar we hebben niet meer koeien.”

Andere boeren die willen investeren in betere stallen zijn genoodzaakt om meer koeien te gaan houden, omdat ze het anders niet terugverdienen. Bart vult aan: “Boeren willen het goed doen, vooral voor de dieren, maar krijgen steeds opnieuw te horen dat het toch niet goed is of dat het toch weer allemaal anders moet. Daar komt nog eens bij dat ze heel hard werken dus dan lopen frustraties op. Dat zie je nu. Dan worden er ook dingen geroepen die niet verstandig zijn.”

Soort bevrijdingsleger
Jim: “Het voelt als onterechte beschuldigen en een gevoel van machteloosheid. Daarom zijn de protesten ook begonnen. De boeren die ver van Den Haag woonden gingen, zelfs vanaf Texel. De rest dacht toen: dan ga ik ook. Als een soort bevrijdingsleger; ik weet niet precies wat we gaan doen, maar we gaan erheen!”

Verander niet steeds de regels
“Het is niet zo dat we tegen regels zijn,” zegt Jim. “Integendeel, die moeten er zijn, maar ze moeten vooraf duidelijk zijn en niet steeds veranderen.” Bart vult aan: “Boeren houden van de seizoenen, hard werken met veel plezier. Dat doen ze binnen de kaders van wet- en regelgeving, dan is het niet leuk om achteraf steeds de zwarte piet toegespeeld te krijgen. Vergeet ook niet dat je boeren de tijd moet gunnen om in te spelen op veranderingen in regelgeving, op korte termijn kunnen ze daar niet zo veel mee. Je moet een jaar lang grasmaaien en het duurt twee jaar voordat je een koe kunt melken. Het is onmogelijk voor een boer om elke maand iets anders te doen.” Michiel: “Er wordt ook veel gevraagd van de boeren, je bent een halve dierenarts, jurist in het invullen van alle boekhouding en regelgeving en je moet ook nog een tractor kunnen repareren. Als je onze uurtarief terug rekent, dan schrik je.”

Kom met lange termijn plannen
Michiel: “De politiek legt het probleem op tafel bij de belangenorganisaties die samen tot een beleid komen maar dat is achteraf, er ontbreekt een visie voor de lange termijn. Dat is toch gek. De beste agrarische universiteit staat in Nederland. Overal in het buitenland kun je met je Nederlandse diploma veehouderij zo aan het werk, we beschikken over zoveel agrarische kennis.” Wimco: “Er moet gewoon een plan komen voor een 10 jaar, 20 jaar zou nog mooier zijn, maar al is het eerst maar voor een 10 jaar.” Michiel neemt het woord: “Als we dan met minder koeien moeten, prima. Maar zorg dan ook dat dat rendabel is. Dwing boeren nier meer koeien te houden omdat ze anders onder de kostprijs moeten werken.” Bart: “Hoewel meer betalen in de winkel niet de oplossing is, er zijn al mensen die met moeite boodschappen kunnen doen. Het verschil tussen de 35 cent die wij krijgen en wat de consument ervoor betaalt is te groot.”

Koop Nederlandse producten
De recente afspraken die gemaakt zijn, bieden nog steeds niet de zekerheid waar deze jonge boeren op wachten. Eldert: “Er hoeft echt niet alleen maar naar onze pijpen gedanst te worden, als we maar in gesprek kunnen. Er moet in deze mooie sector een toekomst blijven voor iedereen die een toekomst wil.” Of de consument iets kan door voor de boeren? “Als het kan, Nederlandse producenten kopen,” zegt Michiel. “Daar zijn we trots op en daar werken we hard voor, dus blijf dat waarderen.” Eldert: “En vraag het als je iets niet weet, kom vooral kijken, daar staan we altijd voor open. Dan kunnen we laten zien en uitleggen waarom we doen wat we doen en hoe het er echt aan toe gaat. Kom vooral langs en weet hoe het zit.”
Grietje de Heer



 




BASE-it Computers De Boer Accountants Harmonie Kapper Sjoerd Lux Photograpy Cor Kes Ronald Schot Smits Web Stadskrant adverteren Uitgeverij De Stad Hotel Restaurant De Fortuna schoonmaak & opruimbedrijf HARRIE
Facebook